Tork Neden Önemlidir?
Cıvata bağlantısının güvenliği, sıkma torkunun doğru uygulanmasına bağlıdır. Yetersiz tork bağlantının gevşemesine, aşırı tork ise cıvatanın akma sınırını aşarak kalıcı deformasyona veya kopmaya yol açabilir.
Tork Hesabının Temel Mantığı
Sıkma torku (T), cıvata çapı (d), ön yük kuvveti (F) ve bir sürtünme katsayısına (K) bağlı olarak yaklaşık şu formülle ifade edilir:
T = K × F × d
K değeri (tork katsayısı) yağlama durumuna, yüzey kaplamasına ve malzemeye göre genellikle 0,15–0,20 arasında değişir. Bu nedenle üretici tork tabloları her zaman belirli bir yüzey durumu (kuru, yağlanmış, galvanizli vb.) için verilir.
Yaygın Çaplar İçin Referans Tork Değerleri (8.8 Kalite, Kuru)
| Çap | Yaklaşık Tork (Nm) |
|---|---|
| M6 | 9–10 |
| M8 | 22–25 |
| M10 | 45–48 |
| M12 | 78–85 |
| M16 | 195–200 |
Not: Bu değerler genel referans amaçlıdır; kritik uygulamalarda daima cıvatanın kalite sınıfına, yüzey kaplamasına ve ilgili mühendislik hesabına göre üretici veya proje şartnamesindeki değerler esas alınmalıdır.
Pratik Öneriler
- Kritik bağlantılarda mutlaka kalibre edilmiş tork anahtarı kullanın.
- Aynı bağlantıda birden fazla cıvata varsa (flanş, kapak vb.) çapraz sırayla ve kademeli olarak sıkın.
- Yağlanmış cıvatada gerekli tork, kuru cıvataya göre daha düşüktür; tabloyu ona göre uyarlayın.
Uygulamanıza uygun kalite sınıfı ve tork değerleri konusunda teknik ekibimize danışabilirsiniz.